นิวรณ์เป็นเครื่องทำกระแสจิต
ไม่ให้รวมกำลัง



ภิกษุทั้งหลาย !
นิวรณ์เป็นเครื่องกางกั้นห้าอย่างเหล่านี้
ท่วมทับจิตแล้วทำปัญญาให้ถอยกำลัง มีอยู่


ห้าอย่าง อย่างไรเล่า ?

ห้าอย่าง คือ


( ๑ )
นิวรณ์เครื่องกางกั้น คือ
กามฉันทะ
ครอบงำจิตแล้ว ทำปัญญาให้ถอยกำลัง



( ๒ )
นิวรณ์เครื่องกางกั้น คือ
พยาบาท
ครอบงำจิตแล้ว ทำปัญญาให้ถอยกำลัง



( ๓ )
นิวรณ์เครื่องกางกั้น คือ
ถีนมิทธะ
ครอบงำจิตแล้ว ทำปัญญาให้ถอยกำลัง



( ๔ )
นิวรณ์เครื่องกางกั้น คือ
อุทธัจจกุกกุจจะ
ครอบงำจิตแล้ว ทำปัญญาให้ถอยกำลัง



( ๕ )
นิวรณ์เครื่องกางกั้น คือ
วิจิกิจฉา
ครอบงำจิตแล้ว ทำปัญญาให้ถอยกำลัง



ภิกษุทั้งหลาย !
ภิกษุที่ไม่ละนิวรณ์
อันเป็นเครื่องกางกั้นจิตห้าอย่างเหล่านี้แล้ว
จักรู้ซึ่งประโยชน์ตน หรือประโยชน์ผู้อื่น
หรือประโยชน์ทั้งสองฝ่าย


หรือจักกระทำให้แจ้งซึ่งญาณทัสสนะ
อันวิเศษ อันควรแก่ความเป็นอริยะ
ยิ่งกว่าธรรมดาแห่งมนุษย์
ด้วยปัญญาอันทุพพลภาพ ไร้กำลัง ดังนี้


นั่นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้




ภิกษุทั้งหลาย !
เปรียบเหมือนแม่น้ำที่ไหลลงจากภูเขา
ไหลไปสู่ที่ไกล มีกระแสเชี่ยว
พัดพาสิ่งต่าง ๆ ไปได้


มีบุรุษมาเปิดช่องทั้งหลายที่เขาขุดขึ้น
ด้วยเครื่องไถ ทั้งสองฝั่งแม่น้ำนั้น


เมื่อเป็นเช่นนี้ กระแสกลางแม่น้ำนั้น
ก็ซัดส่าย ไหลผิดทาง ไม่ไหลไปสู่ที่ไกล
ไม่มีกระแสเชี่ยว ไม่พัดสิ่งต่าง ๆ ไปได้

นี้ฉันใด



ภิกษุทั้งหลาย !
ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน


ภิกษุที่ไม่ละนิวรณ์
อันเป็นเครื่องกางกั้นจิตห้าอย่างเหล่านี้แล้ว
จักรู้ซึ่งประโยชน์ตน หรือประโยชน์ผู้อื่น
หรือประโยชน์ทั้งสองฝ่าย


หรือจักกระทำให้แจ้งซึ่งญาณทัสสนะ
อันวิเศษ อันควรแก่ความเป็นอริยะ
ยิ่งกว่าธรรมดาแห่งมนษุย์
ด้วยปัญญาอันทุพพลภาพ ไร้กำลัง ดังนี้


นั่นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้


( บาลี – ปญฺจก.-ฉกฺก. อํ. ๒๒/๗๒-๗๓/๕๑ )
เทียบเคียงพระไตรปิฎกบาลีสยามรัฐ กดที่นี้


Create by buddha-quote.com