อริยสัจสี่ - ปฏิจจสมุปบาท



ภิกษุทั้งหลาย !
ทุกขอริยสัจ เป็นอย่างไรเล่า ?


แม้ความเกิดก็เป็นทุกข์
แม้ความแก่ก็เป็นทุกข์
แม้ความตายก็เป็นทุกข์
แม้โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส
อุปายาสะทั้งหลายก็เป็นทุกข์


การประสบกับสิ่งไม่เป็นที่รัก
ก็เป็นทุกข์

ความพลัดพรากจากสิ่งเป็นที่รัก
ก็เป็นทุกข์

ปรารถนาสิ่งใดแล้วไม่ได้สิ่งนั้นนั่น
ก็เป็นทุกข์


กล่าวโดยย่อ
ปัญจุปาทานักขันธ์ทั้งหลาย เป็นทุกข์


ภิกษุทั้งหลาย !
นี้เรากล่าวว่า ทุกขอริยสัจ





ภิกษุทั้งหลาย !
ทุกขสมุทยอริยสัจ เป็นอย่างไรเล่า ?


เพราะมีอวิชชาเป็นปัจจัย
จึงมีสังขารทั้งหลาย


เพราะมีสังขารเป็นปัจจัย
จึงมีวิญญาณ


เพราะมีวิญญาณเป็นปัจจัย
จึงมีนามรูป


เพราะมีนามรูปเป็นปัจจัย
จึงมีสฬายตนะ


เพราะมีสฬายตนะเป็นปัจจัย
จึงมีผัสสะ


เพราะมีผัสสะเป็นปัจจัย
จึงมีเวทนา


เพราะมีเวทนาเป็นปัจจัย
จึงมีตัณหา


เพราะมีตัณหาเป็นปัจจัย
จึงมีอุปาทาน


เพราะมีอุปาทานเป็นปัจจัย
จึงมีภพ


เพราะมีภพเป็นปัจจัย
จึงมีชาติ


เพราะมีชาติเป็นปัจจัย
ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส
อุปายาสะทั้งหลาย จึงเกิดขึ้นครบถ้วน


ความเกิดขึ้นพร้อมแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้
ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้


ภิกษุทั้งหลาย !
นี้เรากล่าวว่า ทุกขสมุทยอริยสัจ





ภิกษุทั้งหลาย !
ทุกขนิโรธอริยสัจ เป็นอย่างไรเล่า ?


เพราะความจางคลายดับไป
โดยไม่เหลือแห่งอวิชชานั้นนั่นเทียว
จึงมีความดับแห่งสังขาร


เพราะมีความดับแห่งสังขาร
จึงมีความดับแห่งวิญญาณ


เพราะมีความดับแห่งวิญญาณ
จึงมีความดับแห่งนามรูป


เพราะมีความดับแห่งนามรูป
จึงมีความดับแห่งสฬายตนะ


เพราะมีความดับแห่งสฬายตนะ
จึงมีความดับแห่งผัสสะ


เพราะมีความดับแห่งผัสสะ
จึงมีความดับแห่งเวทนา


เพราะมีความดับแห่งเวทนา
จึงมีความดับแห่งตัณหา


เพราะมีความดับแห่งตัณหา
จึงมีความดับแห่งอุปาทาน


เพราะมีความดับแห่งอุปาทาน
จึงมีความดับแห่งภพ


เพราะมีความดับแห่งภพ
จึงมีความดับแห่งชาติ


เพราะมีความดับแห่งชาตินั่นแล
ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ  ทุกขะ โทมนัส
อุปายาสะทั้งหลาย จึงดับสิ้น


ความดับลงแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้
ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้


ภิกษุทั้งหลาย !
นี้เรากล่าวว่า ทุกขนิโรธอริยสัจ





ภิกษุทั้งหลาย !
ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ
เป็นอย่างไรเล่า ?


มรรคอันประเสริฐ
ประกอบด้วยองค์แปดประการนี้นั่นเอง กล่าวคือ


( ความเห็นชอบ )
สัมมาทิฏฐิ

( ความดำริชอบ )
สัมมาสังกัปปะ

( การพูดจาชอบ )
สัมมาวาจา

( การงานชอบ )
สัมมากัมมันตะ

( การเลี้ยงชีพชอบ )
สัมมาอาชีวะ

( ความเพียรชอบ )
สัมมาวายามะ

( ความระลึกชอบ )
สัมมาสติ

( ความตั้งใจมั่นชอบ )
สัมมาสมาธิ


ภิกษุทั้งหลาย !
นี้เรากล่าวว่า ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ





ภิกษุทั้งหลาย !
ธรรมอันเราแสดงแล้ว ว่าเหล่านี้ คือ


อริยสัจทั้งหลายสี่ประการ ดังนี้
เป็นธรรมอันสมณพราหมณ์ผู้รู้ทั้งหลาย
ข่มขี่ไม่ได้ ทำให้เศร้าหมองไม่ได้
ติเตียนไม่ได้ คัดง้างไม่ได้ ดังนี้



อันใด อันเรากล่าวแล้วข้อนั้น
เรากล่าวหมายถึงข้อความนี้ ดังนี้


( บาลี – เอก.-ทุก.-ติก. อํ. ๒๐/๒๒๒-๒๒๘/๕๐๑ )
เทียบเคียงพระไตรปิฎกบาลีสยามรัฐ กดที่นี้


Create by buddha-quote.com