เหตุแห่งการเกิดในครรภ์

เหตุแห่งการดำรงอยู่ของชีวิต



ภิกษุทั้งหลาย !
การปฏิสนธิของสัตว์ในครรภ์ย่อมมีได้
เพราะการประชุมพร้อมของสิ่งสามอย่าง


ในสัตว์โลกนี้
แม้มารดาและบิดาเป็นผู้อยู่ร่วมกัน
แต่มารดายังไม่ผ่านการมีระดู
และคันธัพพะก็ยังไม่เข้าไปตั้งอยู่โดยเฉพาะด้วย
การปฏิสนธิของสัตว์ในครรภ์ ก็ยังมีขึ้นไม่ได้


ในสัตว์โลกนี้
แม้มารดาและบิดาเป็นผู้อยู่ร่วมกัน
และมารดาก็ผ่านการมีระดู
แต่คันทัพพะของเขาไม่เข้าไปตั้งอยู่โดยเฉพาะ
การปฏิสนธิของสัตว์ในครรภ์ ก็ยังมีขึ้นไม่ได้


ภิกษุทั้งหลาย !
แต่เมื่อใดมารดาและบิดาเป็นผู้อยู่ร่วมกันด้วย
มารดาก็ผ่านการมีระดูด้วย
คันธัพพะก็เข้าไปตั้งอยู่โดยเฉพาะด้วย
การปฏิสนธิของสัตว์ในครรภ์ ย่อมสำเร็จได้
เพราะการประชุมพร้อมกันของสิ่งสามอย่าง
ด้วยอาการอย่างนี้




ภิกษุทั้งหลาย !
มารดาย่อมบริหารสัตว์ที่เกิดในครรภ์นั้น
ด้วยความเป็นห่วงอย่างใหญ่หลวง
เป็นภาระหนักตลอดเวลาเก้าเดือนบ้าง
สิบเดือนบ้าง


ภิกษุทั้งหลาย !
เมื่อล่วงไปเก้าเดือนหรือสิบเดือน
มารดาย่อมคลอดบุตรนั้น
ด้วยความเป็นห่วงอย่างใหญ่หลวง


เป็นภาระหนัก ได้เลี้ยงซึ่งบุตร
อันเกิดแล้วนั้นด้วยโลหิตของตนเอง


ภิกษุทั้งหลาย !
ในอริยวินัยคำว่า โลหิต นี้
หมายถึงน้ำนมของมารดา





ภิกษุทั้งหลาย !
ทารกนั้นเจริญวัยขึ้น
มีอินทรีย์อันเจริญเต็มที่แล้ว
เล่นของเล่นสำหรับเด็ก เช่น

เล่นไถน้อย ๆ
เล่นหม้อข้าวหม้อแกง
เล่นของเล่นชื่อโมกขจิกะ
เล่นกังหันลมน้อย ๆ
เล่นตวงของด้วยเครื่องตวงที่ทำด้วยใบไม้
เล่นรถน้อย ๆ เล่นธนูน้อย ๆ



ภิกษุทั้งหลาย !
ทารกนั้นครั้นเจริญวัยขึ้นแล้ว
มีอินทรีย์อันเจริญเต็มที่แล้ว
เป็นผู้เอิบอิ่มเพียบพร้อมด้วยกามคุณห้า

ให้เขาบำเรออยู่
ทางตาด้วยรูป
ทางหูด้วยเสียง
ทางจมูกด้วยกลิ่น
ทางลิ้นด้วยรส
และทางกายด้วยโผฏฐัพพะ

ซึ่งล้วนแต่เป็นสิ่งที่ปรารถนา
น่ารักใคร่ น่าพอใจ
เป็นที่ ยวนตา ยวนใจให้รัก
เป็นที่เข้าไปตั้งอาศัยอยู่แห่งความใคร่
เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัดย้อมใจ
และเป็นที่ตั้งแห่งความรัก




ทารกนั้น
ครั้นเห็นรูปด้วยตาแล้ว

ย่อมกำหนัดยินดีในรูป
ที่ยั่วยวนให้เกิดความรัก


ย่อมขัดใจในรูป
ที่ไม่เป็นที่ตั้งแห่งความรัก

ไม่เป็นผู้ตั้งไว้ซึ่งสติ อันเป็นไปในกาย
มีใจเป็นอกุศล ไม่รู้ตามที่เป็นจริง
ซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ
อันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งธรรม
อันเป็นบาปอกุศลทั้งหลาย





ทารกนั้น
ครั้นได้ยินเสียงด้วยหูแล้ว

ย่อมกำหนัดยินดีในเสียง
ที่ยั่วยวนให้เกิดความรัก


ย่อมขัดใจในเสียง
ที่ไม่เป็นที่ตั้งแห่งความรัก

ไม่เป็นผู้ตั้งไว้ซึ่งสติ อันเป็นไปในกาย
มีใจเป็นอกุศล ไม่รู้ตามที่เป็นจริง
ซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ
อันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งธรรม
อันเป็นบาปอกุศลทั้งหลาย





ทารกนั้น
ครั้นได้ดมกลิ่นด้วยจมูกแล้ว

ย่อมกำหนัดยินดีในกลิ่น
ที่ยั่วยวนให้เกิดความรัก


ย่อมขัดใจในกลิ่น
ที่ไม่เป็นที่ตั้งแห่งความรัก

ไม่เป็นผู้ตั้งไว้ซึ่งสติ อันเป็นไปในกาย
มีใจเป็นอกุศล ไม่รู้ตามที่เป็นจริง
ซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ
อันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งธรรม
อันเป็นบาปอกุศลทั้งหลาย





ทารกนั้น
ครั้นได้ลิ้มรสด้วยลิ้นแล้ว

ย่อมกำหนัดยินดีในรส
ที่ยั่วยวนให้เกิดความรัก


ย่อมขัดใจในรส
ที่ไม่เป็นที่ตั้งแห่งความรัก

ไม่เป็นผู้ตั้งไว้ซึ่งสติ อันเป็นไปในกาย
มีใจเป็นอกุศล ไม่รู้ตามที่เป็นจริง
ซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ
อันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งธรรม
อันเป็นบาปอกุศลทั้งหลาย





ทารกนั้น
ครั้นได้ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายแล้ว

ย่อมกำหนัดยินดีในโผฏฐัพพะ
ที่ยั่วยวนให้เกิดความรัก


ย่อมขัดใจในโผฏฐัพพะ
ที่ไม่เป็นที่ตั้งแห่งความรัก

ไม่เป็นผู้ตั้งไว้ซึ่งสติ อันเป็นไปในกาย
มีใจเป็นอกุศล ไม่รู้ตามที่เป็นจริง
ซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ
อันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งธรรม
อันเป็นบาปอกุศลทั้งหลาย





ทารกนั้น
ครั้นรู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว

ย่อมกำหนัดยินดีในธรรมารมณ์
ที่ยั่วยวนให้เกิดความรัก


ย่อมขัดใจในธรรมารมณ์
ที่ไม่เป็นที่ตั้งแห่งความรัก

ไม่เป็นผู้ตั้งไว้ซึ่งสติ อันเป็นไปในกาย
มีใจเป็นอกุศล ไม่รู้ตามที่เป็นจริง
ซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ
อันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งธรรม
อันเป็นบาปอกุศลทั้งหลาย





กุมารน้อยนั้น
เมื่อประกอบด้วยความยินดี
และความยินร้าย อยู่เช่นนี้แล้ว


เสวยเฉพาะซึ่งเวทนาใด ๆ
เป็นสุขก็ตาม ทุกข์ก็ตาม
ไม่ใช่ทุกข์ไม่ใช่สุขก็ตาม
เขาย่อมเพลิดเพลิน พร่ำสรรเสริญ
เมาหมกอยู่ซึ่งเวทนานั้น ๆ


เมื่อเป็นอยู่เช่นนั้น
ความเพลินย่อมบังเกิดขึ้น



ความเพลินใดในเวทนาทั้งหลาย มีอยู่
ความเพลินอันนั้นเป็นอุปาทาน


เพราะอุปาทานของเขานั้นเป็นปัจจัย
จึงเกิดมีภพ


เพราะภพเป็นปัจจัย
จึงเกิดมีชาติ


เพราะชาติเป็นปัจจัย
ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส
และอุปายาส จึงเกิดมีพร้อม


ความก่อขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้
ย่อมมีได้ด้วยอาการอย่างนี้แล


( บาลี – มู. ม. ๑๒/๔๘๗-๔๘๙/๔๕๒-๔๕๓ )
เทียบเคียงพระไตรปิฎกบาลีสยามรัฐ กดที่นี้


Create by buddha-quote.com