อริยญายธรรม



คหบดี !
อริยญายธรรมเป็นธรรมที่อริยสาวก
เห็นแล้วด้วยดี แทงตลอดแล้วด้วยดี ด้วยปัญญา

นั้นเป็นอย่างไรเล่า ?


คหบดี !
อริยสาวกในกรณีนี้
ย่อมพิจารณาเห็นโดยประจักษ์ อย่างนี้ว่า



ด้วยอาการอย่างนี้


เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้ย่อมมี
เพราะความเกิดขึ้นแห่งสิ่งนี้ สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น


เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้ย่อมไม่มี
เพราะความดับไปแห่งสิ่งนี้ สิ่งนี้จึงดับไป





ได้แก่สิ่งเหล่านี้ คือ


เพราะมีอวิชชาเป็นปัจจัย
จึงมีสังขารทั้งหลาย


เพราะมีสังขารเป็นปัจจัย
จึงมีวิญญาณ


เพราะมีวิญญาณเป็นปัจจัย
จึงมีนามรูป


เพราะมีนามรูปเป็นปัจจัย
จึงมีสฬายตนะ


เพราะมีสฬายตนะเป็นปัจจัย
จึงมีผัสสะ


เพราะมีผัสสะเป็นปัจจัย
จึงมีเวทนา


เพราะมีเวทนาเป็นปัจจัย
จึงมีตัณหา


เพราะมีตัณหาเป็นปัจจัย
จึงมีอุปาทาน


เพราะมีอุปาทานปัจจัย
จึงมีภพ


เพราะมีภพเป็นปัจจัย
จึงมีชาติ


เพราะมีชาติเป็นปัจจัย
ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส
อุปายาสะ ทั้งหลายจึงเกิดขึ้นครบถ้วน


ความเกิดขึ้นพร้อมแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้
ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้





เพราะความจางคลายดับไป
โดยไม่เหลือแห่งอวิชชานั้นนั่นเทียว
จึงมีความดับแห่งสังขาร


เพราะมีความดับแห่งสังขาร
จึงมีความดับแห่งวิญญาณ


เพราะมีความดับแห่งวิญญาณ
จึงมีความดับแห่งนามรูป


เพราะมีความดับแห่งนามรูป
จึงมีความดับแห่งสฬายตนะ


เพราะมีความดับแห่งสฬายตนะ
จึงมีความดับแห่งผัสสะ


เพราะมีความดับแห่งผัสสะ
จึงมีความดับแห่งเวทนา


เพราะมีความดับแห่งเวทนา
จึงมีความดับแห่งตัณหา


เพราะมีความดับแห่งตัณหา
จึงมีความดับแห่งอุปาทาน


เพราะมีความดับแห่งอุปาทาน
จึงมีความดับแห่งภพ


เพราะมีความดับแห่งภพ
จึงมีความดับแห่งชาติ


เพราะมีความดับแห่งชาตินั่นแล
ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส
อุปายาสะ ทั้งหลายจึงดับสิ้น


ความดับลงแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้
ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้




คหบดี !
อริยญายธรรมนี้แล เป็นสิ่งที่อริยสาวก
เห็นแล้วด้วยดี แทงตลอดแล้วด้วยดี ด้วยปัญญา


( บาลี – ทสก.-เอกาทสก. อํ. ๒๔/๑๙๕-๑๙๘/๙๒ )
เทียบเคียงพระไตรปิฎกบาลีสยามรัฐ กดที่นี้


Create by buddha-quote.com